W roku bieżącym przypada 120. rocznica wybuchu strajku szkolnego dzieci polskich na obszarze Prus Zachodnich. Dzieci te, odmawiając udziału w lekcjach religii prowadzonych w języku niemieckim, przez kilka miesięcy bohatersko przeciwstawiały się działaniom władz pruskich, zmierzających do pełnej germanizacji ludności polskiej, zamieszkującej od wieków tereny Pomorza Gdańskiego, w tym obszar Kociewia. Dramatyzm sytuacji strajkowej z lat 1906/1907, przede wszystkim zaś skala i zasięg represji zastosowanych przez administrację pruską w stosunku do dzieci, ich rodziców oraz wspierających uczniów księży polskich z terenu Kociewia, potwierdzają, że znaczenie tego strajku wykraczało daleko poza ramy działalności szkół pruskich.
Mając na uwadze nikłą świadomość społeczną dotyczącą istoty wspomnianych wydarzeń, Instytut Pedagogiki i Psychologii Pomorskiej Szkoły Wyższej w Starogardzie Gdańskim (a w jego obrębie Zespół organizowania inicjatyw społecznych na rzecz środowiska Kociewia) postanowił zorganizować w dniu 27 czerwca 2026 r. konferencję nt. „Kociewie w perspektywie historycznej, kulturowej i edukacyjnej”.
Celem konferencji jest rekonstrukcja dziedzictwa kulturowego i edukacyjnego tego regionu oraz jego popularyzacja zarówno wśród studentów PSW, jak i nauczycieli szkół wszystkich szczebli z regionu Kociewia. Przedmiotem obrad będą zarówno wydarzenia historyczne odnoszące się do ludności polskiej z regionu Kociewia z okresu zaborów, w tym z lat 1906-1907, jak i dzieje Kociewia w latach Drugiej Rzeczypospolitej oraz w okresie okupacji hitlerowskiej 1939-1945. Ponadto analizie zostaną poddane wybrane problemy edukacji regionalnej, realizowanej przez szkoły z obszaru Kociewia, tutejsze placówki kulturalne i muzealne, Towarzystwo Miłośników Ziemi Kociewskiej i inne podmioty.
Konferencja będzie miała bogatą oprawę artystyczną, w ramach której rozstrzygnięty zostanie konkurs plastyczny dla dzieci pt. „Miejsce, z którego jestem”. Jego tematem jest Kociewie (jego krajobraz, dom, rodzina, lokalne symbole, wspomnienia, język i codzienność) widziane oczami najmłodszych mieszkańców regionu. Najciekawsze prace zostaną zaprezentowane w formie wystawy w przestrzeni konferencyjnej, a wyniki konkursu zostaną ogłoszone w przerwie obrad. Elementem wspomnianej oprawy artystycznej będzie także obecność studentów i/lub osób z zespołu pieśni i tańca w regionalnych strojach kociewskich. Ponadto przedstawione zostaną założenia projektu „Teatr ze społecznością”, który przewiduje kilkumiesięczną pracę warsztatową ze społecznością Kociewia. Realizować go będzie Dorota Bielska – reżyserka teatralna i scenarzystka.
Zakładamy, że organizowana przez nas konferencja zapoczątkuje cykl działań o charakterze naukowym i popularno-naukowym, skupionych na dziedzictwie kulturowym i edukacyjnym Kociewia, prowadzonych przez badaczy zatrudnionych w PSW we współpracy z Towarzystwem Miłośników Ziemi Kociewskiej, Wydziałem Spraw Społecznych Urzędu Miasta Starogard Gdański, Starostwem Powiatowym w Starogardzie Gdańskim oraz rozproszonymi w terenie entuzjastami Kociewia i jego kultury.