Semafor kolejowy w Lubichowie

Semafor kształtowy w nietypowym miejscu

Przy ul. Dworcowej 24 w Lubichowie stanął niecodzienny świadek historii – oryginalny semafor kształtowy z 1949 roku, który niegdyś służył na stacji Kartuzy. Dziś, przekazany Fundacji Kulturalne Pomorze przez PKP PLK S.A., dumnie przypomina o kolejowym dziedzictwie Lubichowa. To nie tylko zabytek techniki, ale i pomnik lokalnej pamięci – postawiony z inicjatywy wielu pasjonatów i mieszkańców.

Historia ukryta w semaforze

Semafor, czyli urządzenie do sygnalizacji świetlnej i ramieniowej na torach, to jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli dawnej kolei. Ten konkretny, wyprodukowany w 1949 roku, przez dekady wskazywał „jazda” lub „stój” w Kartuzach. Dzięki zaangażowaniu lokalnych społeczników oraz przychylności kolejarzy, został odrestaurowany i ustawiony w Lubichowie – miejscu, gdzie kolej odegrała ogromną rolę w rozwoju regionu.

Kolej, która zmieniła Lubichowo

Kolej w Lubichowie to nie tylko środek transportu – to fundament rozwoju, pamięć pokoleń i duma mieszkańców. Wszystko zaczęło się na początku XX wieku, gdy pruski projekt linii kolejowej Skórcz–Szlachta zrealizowano jako część większej koncepcji połączenia Myślic z Czerskiem. Uroczyste otwarcie linii nastąpiło 27 sierpnia 1908 roku, a już wcześniej – 1 sierpnia – po torach przejechał pierwszy pociąg.

Lokalna sieć i wielkie plany

Budowa linii postępowała etapami:
– 1902: otwarcie odcinka Smętowo–Skórcz
– 1903: linia Starogard Gdański–Skórcz
– 1906: trasa Czersk–Laskowice Pomorskie
– 1908: połączenie Skórcz–Szlachta

W ten sposób powstała lokalna sieć kolejowa, która miała znaczenie nie tylko gospodarcze, ale również wojskowe – linia łączyła rejony Prus Wschodnich z zapleczem Berlina. Lubichowo zyskało własny dworzec, rampy towarowe i infrastrukturę obsługową, a mieszkańcy – kontakt ze światem.

Złote czasy – kolejowe serce Kociewia

Po II wojnie światowej, zwłaszcza w latach 70. i 80., kolej w Lubichowie przeżywała swój rozkwit:
– kursowało nawet 5–6 pociągów dziennie w każdą stronę
– możliwe były bezpośrednie połączenia z Bydgoszczą, Czerskiem, Skórczem
– kolej służyła uczniom (do szkół w Skórczu i Czersku), pracownikom i rolnikom
– transportowano m.in. buraki cukrowe, drewno, cement, nawozy

To wtedy wymieniono stare podkłady drewniane na betonowo-stalowe, a pociągi osiągały zawrotną jak na lokalne linie prędkość 80 km/h. Kolej była „oknem na świat”, ale też codziennością – tłok, przesiadki, rozmowy w wagonach.

Powolne wygasanie i kres

Lata 90. XX wieku przyniosły gwałtowne zmiany geopolityczne i gospodarcze. Koszty utrzymania linii wzrosły, znaczenie kolei malało.
– 1994: zawieszenie ruchu pasażerskiego
– 1998: ostatnie pociągi towarowe
– 2011: decyzja o likwidacji linii
– 2018: fizyczna rozbiórka torów

Pozostały po niej mosty kolejowe, nasypy i zabudowania techniczne – w tym część wykonana przez niemiecką firmę z Wrocławia w 1908 roku. Na terenie gminy znajduje się nawet 13 mostów i wiaduktów – niektóre niszczeją, inne przetrwały jako ciche świadectwa świetności dawnych czasów.

Gdzie go znaleźć?

Semafor znajduje się przy ul. Dworcowej – w miejscu dawnego dworca, z którego dziś pozostały jedynie ślady. Choć linia została rozebrana w 2018 roku, nadal można odnaleźć jej pozostałości: mosty, nasypy i opuszczone budynki. Spacer po tych terenach to podróż w czasie – w cieniu starych torów i przy szumie drzew.

Dlaczego warto odwiedzić?

To idealna atrakcja dla miłośników kolei, historii i rodzin z dziećmi. Semafor przywraca pamięć o czasach, gdy kolej zmieniała życie ludzi – a Lubichowo tętniło ruchem pasażerskim i towarowym. Obiekt pobudza wyobraźnię, a jego symboliczna obecność zachęca do odkrywania innych „znikających śladów” kolei na Kociewiu.