Nowa Cerkiew

Kościół barokowy – Nowa Cerkiew

Odwiedzin

Barokowa świątynia cysterska

Świątynia pod wezwaniem św. Michała Archanioła została wzniesiona w 1312 r. w miejscu spalonego drewnianego kościółka z XIII w. Z tego czasu zachowały się: czworoboczna wieża, prezbiterium, zakrystia i skarbiec. We wnętrzu kościoła znajdowała się wisząca wieloboczna empora, tak umieszczona, że obecni w Nowej Cerkwi cystersi mogli, wchodząc od zewnątrz nad zakrystią, brać udział w nabożeństwach. W 1764 r. pożar zniszczył kościół i wieżę do tego stopnia, że pozostały tylko mury i sklepienie w prezbiterium, ale jeszcze tego samego roku odbudowano go i przebudowano, rozszerzając o nawy boczne, starając się dać mu styl barokowy. Ogień trawi ponownie kościół w 1844 r. wypalając wnętrze i niszcząc wieżę. Obecne jej zakończenie pochodzi z 1851 r. W czasie działań wojennych w 1945 r. uszkodzeniu uległy nawy – boczna (południowa) i główna, oraz wieża. Wnętrze świątyni, o jednolitej zharmonizowanej całości, ma wystrój barokowy i rokokowy. Cmentarz przykościelny sięgający swym rodowodem XIV w. jest miejscem spoczynku wielu pokoleń okolicznych chłopskich rodzin.

Historyczne odkrycia

Podczas remontu kościoła w 1995 r. w podziemiach odnaleziono trumny i ludzkie szczątki. Spoczywa tam ostatni przeor opactwa cysterskiego w Pelplinie – Maciej Prądzyński (zm.1829), który po zniesieniu klasztoru został proboszczem w Nowej Cerkwi, zachowując prawo noszenia habitu, pierścienia i krzyża.

W roku 2005 podczas prac remontowo – konserwacyjnych na kościelnej wieży odkryto średniowieczne malowidła. Na kościelną wieżę wrócił po wielu latach zegar z odnowionym cyferblatem. Niestety nie zachował się jego oryginalny mechanizm, dlatego wyposażono go w nowoczesny.

Wyposażenie pocysterski

Ołtarz główny (XVIII w.) ma w swym wnętrzu siedemnastowieczny obraz Matki Boskiej uważany przez lud za cudowny – w górnej kondygnacji ołtarza znajduje się kamienna figura Matki Boskiej Bolesnej przeniesiona tutaj w 1802 r. z kaplicy przydrożnej we wsi Borkowo; gotycki obraz Niepokalanej w ołtarzu Matki Boskiej Różańcowej – srebrną sukienkę wykonał w początkach XVIII w. Siegfried Örnstern z Gdańska; w kruchcie głównej – średniowieczna kropielnica oraz duży drewniany krucyfiks wykonania ludowego; trzy rokokowe feretrony.

źródło: www.morzeszczyn.pl | foto:Ziuta